`લવ આજકલ’ ફરી એકવાર-૬

`મોડું થઈ ગયું છે પણ… ઝિંદગી ખતમ નહીં હુઈ’

‘યે ઈતને સાલોં સે મુઝસે દૂર જા રહી હૈ યા ઔર કરીબ આ રહી હૈ મેરે…’

વિક્રમને પરણ્યાના બીજા જ દિવસે દીપિકાને રિયલાઈઝ થાય છે કે ઇટ વૉઝ અ મિસ્ટેક.

‘લવ આજકલ’ના કેટલાક ભાવકોને લાગે છે કે યાર, આવું તે કંઈ હોતું હશે? લગ્નના બીજા જ દિવસે ભૂલ થઈ ગઈ એવું કેવી રીતે લાગે? તો પછી લગ્ન કર્યા જ શું કામ?

સૈફ સાથેની બે વર્ષની રિલેશનશિપ પછી દીપિકા એક વર્ષ સુધી સિંગલ હતી. વિક્રમને ઓળખતી હતી કારણ કે એ એનો બૉસ હતો. પણ કોઈ રિલેશનશિપ જેવું નહોતું. એક વર્ષ પછી એ વિક્રમ સાથે જોડાઈ. એના એક વર્ષ પછી શાદી થઈ. તો શું આટલા ગાળામાં એને ક્યારેય એવું ના લાગ્યું કે વિક્રમ ઈઝ નોટ ધ પર્સન ફૉર હર? એને સૈફ પાસે પાછા જ જવું હતું તો વિક્રમ સાથે લગ્ન શું કામ કર્યા? વિક્રમની જિંદગી શું કામ બગાડી?

દીપિકા ઈઝ અ ટિપિકલ કેસ ઑફ અ વુમન પૅશનેટલી ઇન લવ. એ કન્ફ્યુઝ્‌ડ છે એવું લાગે છે, એ કન્ફ્યુઝ્‌ડ નથી. સૈફથી એ છૂટી પડવા જ નહોતી માગતી. યાદ કરો ‘આપણે બ્રેક‍અપ કરી લઈએ’ વાળો સીન. દીપિકા નહોતી ઈચ્છતી.  સૈફના કહ્યા પછી એ પોતાના દિલની વાત નથી કહેતી. એને કદાચ પોતાનું સ્વમાન આડે આવે છે. વિક્રમ સાથે ડિનરડેટ પર જવાનું પણ એ ત્યારે જ નક્કી કરે છે જ્યારે સૈફ જો સાથે નાગિન ડાન્સ કરી આવે છે. ન્યુ યર્સ ઈવની રાત્રે પણ એ સૈફને કહે છે કે વિક્રમે પ્રપોઝ કર્યું છે, શું કરું? શું કરીએ આપણે? લગ્નના દિવસે પણ એ સૈફને એકાંતમાં મળીને કંઈક કહેવા માગે છે. પણ દર વખતે સૈફનું વર્તન એને પોતાના તરફનું નથી લાગતું.

સૈફના જીવનમાં  દીપિકા પહેલાં પણ એક ગર્લફ્રેન્ડ હતી અને ‘અગર ભગવાનને ચાહા તો જો પછી પણ કોઈક આવશે…’ સૈફ્ને પ્રેમ એક વાર નહીં ‘પંદ્રહ બાર’ થઈ ચૂક્યો છે!

પણ રિશીની વાતો સાંભળીને અને દીપિકાના ગયા પછી મનમાં થયા કરતા કોઈક ખટકાના અનુભવ પછી સૈફ દીપિકાને કહી શકે છે કે તારે તો ઈન્સિસ્ટ કરવું હતું મને, શૉપિંગ માટે કહી શકતી હતી, આઈસ્ક્રીમ માટે જીદ કરી શકતી હતી તો આ વાત માટે… તેં જીદ કરી હોત તો કોને ખબર… સૈફ કન્ફ્યુઝ્‌ડ નથી એ દીપિકાની ‘જીદ’ની રાહ જોતો હતો. પણ દીપિકાએ એ ના કરી એટલે એને લાગ્યું કે દીપિકા પણ પેલા ‘પંદ્રહ વખત’ થઈ ચૂકેલા પ્યાર જેવી જ છોકરી હશે.

જીવનમાં બનતું હોય છે આવું. દરેકના નહીં તો ઘણા બધાના જીવનમાં. ઘણા બધાનાં નહીં તો કેટલાકના જીવનમાં. પણ બનતું જરૂર હોય છે આવું.

દીપિકા વિક્રમને કહે છે કે મેં ભૂલ કરી નાખી. વિક્રમ મુંઝાય છે, ઈરિટેટ થાય છે, ગુસ્સે થાય છે. સ્વાભાવિક છે. દીપિકા બે જગ્યાએ નથી રહી શકતી. એ નક્કી કરવા માગે છે કે પોતે ક્યાં છે- અહીં છે કે ત્યાં છે. એ જાણે છે કે લગ્ન થઈ ગયા પછી આવું ન થવું જોઈએ. પણ થઈ રહ્યું છે એનું શું? એ ઠીક કરવા જ એ સૈફને મળવા માગે છે. ‘અને સૈફને મળીને તને એમ લાગ્યું કે…,’ વિક્રમ શંકા વ્યક્ત કરે છે. ઈન ધૅટ કેસ હું તારી સાથે કેવી રીતે રહી શકીશ, વિક્રમ. એ તો પછી અન્યાય થશે, તારી સાથે પણ.  દીપિકા કહે છે.

દીપિકાનું પગલું સમાજ માટે ‘આવું તે કંઈ થતું હશે’ પ્રકારના રીએક્શન જન્માવનારું છે. સમાજને પૉલિટિકલી કર્રેક્ટ અર્થાત્‌ સર્વમાન્ય-સર્વસ્વીકાર્ય એવી બીહેવિયર જોઈતી હોય છે. ‘હમ દિલ દે ચૂકે સનમ’ની ઐશ્વર્યા રાય જેવી. અજય દેવગનને પરણ્યા પછી એ પોતાના પતિ સાથે ભૂતપૂર્વ પ્રેમી સલમાનને શોધવા નીકળી પડે છે. સલમાન મળી પણ જાય છે. સલમાન હજુય ઝંખે છે ઐશ્વર્યાને. પણ સલમાનને શોધી કાઢ્યા પછી બહેનને પોતાનું પતિવ્રતાપણું યાદ આવી જાય છે અને એ સલમાનને ટાંગ દેખાડીને પતિ પરમેશ્વર પાસે પાછી ફરે છે. લોકોને આવો ઍન્ડ ગમતો હોય છે. ઘીના ઠામમાં ઘી. કોઈ વિચારતું નથી કે ઐશ્વર્યાએ વગર વાંકે અજયને શા માટે સલમાનને શોધવા મજબૂર કર્યો. અને સલમાનને ના પાડ્યા પછીના ઐશ્વર્યા સાથેના અજય દેવગનના બાકીના દાંપત્યજીવનનાં વર્ષો કેવાં વીત્યાં હશે એની કલ્પના કરી છે? એના કરતાં એ છૂટી થઈને સલમાન સાથે જોડાઈ ગઈ હોત તો એ બેઉ તો સુખી થયાં જ હોત, અજયને પણ ઐશ્વર્યા નહીં તો કોઈ ઔર સહી પત્ની તરીકે મળી ગઈ હોત. પણ ભારતીય સમાજ માટે લગ્નની પવિત્રતા ઍટસેટ્‌રા…ઉફ્‌ફ! ‘કભી અલવિદા ના કહના’ જેવી કરન જોહરની મૅચ્યોર્ડ અને નિતાંત સુંદર ફિલ્મને વખોડનારાઓ પણ ક્યાં નથી આપણી આસપાસ? સૌને સારા દેખાવું છે. બીજાઓ મારા વિશે શું કહેશે, શું વિચારશે એવું વિચારીને માણસ પોતાને મળેલી આ એક માત્ર જિંદગી વેડફી નાખે છે. એટલું જ નહીં પોતાના વિચારોને કારણે બીજાઓની જિંદગી પણ વેડફી નાખવા માટે મરણતોલ પ્રયાસો કરતો રહે છે.

હનીમૂનના પ્લાન્સ  ડિસ્કસ કરવાનું પડતું મૂકીને દીપિકા સૈફને ફોન કરે છે. દીપિકાએ શું કહેવું છે એ સાંભળ્યા વગર (ફરી એક વાર!) સૈફ કહે છે: ‘વાહ, મૅજિક! મારે સૌથી પહેલાં તને જ આ સમાચાર આપવા હતા. ચાર વર્ષથી હું જેની રાહ જોતો હતો એ સાન ફ્રાન્સિસ્કોનો ગોલ્ડન ગેટ પ્રોજેક્ટ મને મળ્યો છે… આજે જ લેટર આવ્યો…’

ગીતકાર ઈર્શાદ કામિલ અને દિગ્દર્શક ઈમ્તિયાઝ અલી અને આગળ બેઠેલા સંગીતકાર પ્રીતમ ચક્રવર્તી

દીપિકા કંઈ બોલી શકતી નથી. ‘એક મિનિટ…કોઈ છે…’ કહીને સૈફે વિક્રમની ડિનરની પ્રપોઝલ સાંભળીને સૈફે જે કર્યું હતું તે જ દીપિકા કરી રહી છે. દીપિકાને ખબર છે ગોલ્ડન ગેટ પ્રોજેક્ટ માટેનું સૈફનું વળગણ અને પુરાના કિલ્લાના રિસ્ટોરેશન માટેનું એનું પોતાનું ઑબ્સેશન- આ જ તો કારણ હતું બ્રેક‍અપનું. બાકી, બેઉ જો લંડનમાં જ હોત તો બ્રેકઅપનો  સવાલ જ ક્યાં હતો? આ લૉંગ ડિસ્ટન્સ રિલેશનશિપ શું ક્યારેય, કોઈ દિવસ સક્સેસફુલ થવાની હતી?

સૈફ સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં ગોલ્ડન ગેટ પ્રોજેક્ટમાં બિઝી થઈ જાય છે. આ એનો ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ છે. ચાર-ચાર વર્ષથી એણે આ કામ કરવાનું સપનું સેવ્યું છે. આ કામ માટે એ દીપિકા સાથેની રિલેશનશિપ માટે પણ કૉમ્પ્રોમાઈઝ કરવા તૈયાર થઈ ગયો હતો.

ખ્વાબોં કી દહેલિઝેં…કદમોં  કો અબ મેરે હૈ ચૂમતી

પહેલે થા મૈં પીછે, યે દુનિયા અબ પીછે હૈ ઘૂમતી

મૈં વો હૂં જો ચાહું વો પાઉં, મૈં ખુદ સે હી વાદે નિભાઉં…

અબ જાઉં જહાં લગે વહાં,મેરે હોને સે હૈ મહેફિલેં…

મૈં ખુશિયોં કા હર રાઝ જાનું,

અબ જાના મૈંને જીના ક્યા હૈ, ક્યા હૈ પૂરા હોના ખ્વાબ કા…

સૈફનું ખ્વાબ પૂરું થઈ રહ્યું છે પણ ગીતના છેલ્લા અંતરામાં જ સૈફની પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ થઈ જાય છે. એ ડિસ્ટર્બડ છે. કામમાં ભૂલો થઈ રહી છે. ક્યાંક કશુંક અસુખ છે. ભયંકર અંધાધૂંધી સર્જાઈ રહી છે એના મનોજગતમાં. અને એને કારણે એના આ પ્રેશ્યસ ડ્રીમમાં પણ. એને સાયકીએટ્રિસ્ટ પાસે મોકલવામાં આવે છે. મનોચિકિત્સક સમજી નથી શકતી એની મનોવસ્થાને. તેં મને બધું જ સાચેસાચું કહી દીધું છે? એ પૂછે છે. હા, સૈફ કહે છે. એ પોતે પણ નથી જાણતો કે શું કામ આવું થઈ રહ્યું છે.

સાયકીએટ્રિસ્ટની ચૅમ્બરમાંથી બહાર નીકળ્યા પછી એની સાથે મગિંગ થાય છે- રિવોલ્વર દેખાડીને અંધારી ગલીમાં એને લૂંટવામાં આવે છે. એ ચૂપચાપ માલમત્તા સોંપી દે છે, સિવાય કે એક ફોટો. મીરાંનો ફોટો. આ તસવીર નથી આપતો, નથી આપી શકતો એટલે એને ઢોર માર પડે છે. એ સહન કરી લે છે. લોહીલુહાણ હાલતમાં એને રિયલાઈઝ થાય છે કે મીરાંની એક તસવીર માટે માર ખાઈ લેનારો પોતે મીરાંને કેટલો ચાહે છે.

સૈફ રિશીને ફોન કરીને કહે છે, ‘ યે ક્યા હો રહા હૈ, પાજી… યે મીરાં હૈ ના મેરે અંદર તક ઘૂસ ગઈ હૈ… યે ઈતને સાલોં સે મુઝસે દૂર જા રહી હૈ યા ઔર કરીબ આ રહી હૈ મેરે… ઔર અબ મેરે પાસ ભી કોઈ ઑપ્શન નહીં હૈ…’

રિશી એને યાદ દેવડાવે છે કે ભઈલા, હવે બહોત દેર હો ચૂકી હૈ… મીરાં તો પરણી ગઈ છે.

સૈફ કહે છે મોડું થઈ ગયું છે પણ ઝિંદગી ખતમ નહીં હુઈ…

રિશી સલાહ આપે છે કે હવે જે કંઈ કરે તે સોચીસમજીને કરજે.

સૈફ કહે છે, આપને સોચા થા પાજી!

રિશી સૈફની પૅશન સમજીને આશીર્વાદ આપે છે: જા પુત્તર! રબ્બ રાખા!

અને સૈફ ભારત આવીને મીરાંને મળવાની કોશિશ કરે છે. વિક્રમના ઘરે મીરાં નથી મળતી. વિક્રમની  વાત પરથી ટુકડે ટુકડે ખબર પડતી રહે  છે કે મીરાં એની સાથે લીગલ ડિવોર્સ લઈને જુદી રહેવા માંડી છે. પણ મીરાંએ સૈફને આ વાતની  જાણ નથી કરી. કેમ? ‘હું એને જાણું છું. એને આ વાતની ખબર પડશે તો બધું જ છોડીને એ આવી જશે… પછી થોડા દિવસ પછી એને લાગશે કે ગલતી કર દી… એને અત્યાર સુધી આ વાતની ખબર નથી. ખબર પડશે, જો પડશે તો, આવી જશે…’

સૈફ વિક્રમના ઘરેથી નીકળીને મીરાંને મળવા પુરાના કિલ્લા સુધી જવા ટેક્‌સી દોડાવે છે. મીરાં પાલખ પર બેસીને ત્રીસ ફીટ ઊંચે પોતાનું કામ કરી રહી છે. સૈફ દૂરથી એને સંબોધીને કહે છે:

‘દેખો, મૈં પાઈલ ઑન કરના નહીં ચાહતા… મગર યે રોમિયો-જુલિયટ, હીર-રાંઝા, યે જનમ જનમ કે પ્રેમી યે સબ કહાનિયોંમેં હોતે હૈં, રાઈટ? હમ લોગ ઑર્ડિનરી લોગ હૈ, આમ જનતા, ધ મૅન્ગો પીપલ… હમેં મર કે અમર નહીં હોના હૈ… હમેં સાથ રહેના હૈ… ઈસી જનમ મેં…ક્યા બોલતી હો? ’

દીપિકા રૂંધાઈ ગયેલા અવાજે ઉપરથી જ કહે છે, ‘ઍંગલ નયા હૈ… મુઝે લગતા હૈ હમેં ઈસે ઔર ડિસ્કસ કરના ચાહિયે…’

સૈફ દર્દભર્યા અવાજે મજાકિયા અંદાજ લાવવાની કોશિશમાં કહે છે, ‘તુ હમેશા કર્રેક્ટ બાત બોલ દેતી હૈ, જાનેમન…’

‘તો મૈં નીચે આ જાઉં? ’

‘આ જાઓ, ક્યોંકિ યે લૉંગ ડિસ્ટન્સ રિલેશનશિપ…ચલતા હી નહીં હૈ…’

અને દીપિકા ડુસ્કું ભરે છે. દીપિકા રડે એ પહેલાં આપનો આ વિશ્વાસુ રડી પડે છે. દર વખતે. આઠમી વાર પણ.

કાલે પૂરું કરીએ.